Is goed hoogbegaafdenonderwijs mogelijk in de eigen reguliere klas?

Op mijn 10e ben ik naar en andere school gegaan, een Jenaplanschool. Mijn ouders waren met een groepje bewuste ouders jaren bezig geweest om deze school op te richten en dat duurde langer dan gedacht. Dus ik ging van klas 4 op de ene naar groep 7 op de andere school. Dat was geen onverdeeld succes, maar de vrijheid die ik ervoer was geweldig.

Toen ik jaren later naar wat omzwervingen de PABO had gedaan, wilde ik alleen werken op Jenaplanscholen of scholen die wat betreft onderwijsconcept daarop leken. Zo startte ik op mijn 28e met 3 collega’s  op een nieuwe Jenaplanschool in Leidsche Rijn, een wijk in Utrecht. Ik gaf daar kleuters les.

Ik had allerlei soorten kleuters in mijn klas, bijvoorbeeld een kind met een zichtbeperking en op  de vrijdagen kwam er ook een kind met een ernstige vorm van autisme. Andere jaren had ik een kind met Down in de groep. Prachtig vond ik het inclusieve onderwijs, maar ook lastig. Want als ik eerlijk was, ging dit ten koste van de reguliere kinderen in de groep (dat waren er ook nog zo’n 30). En dan had ik voor het kind met Down ook nog elke ochtend extra begeleiding in de groep, enkel gericht op dit kind.

Toen ik hoorde dat mijn zoon hoogbegaafd was, was mijn eerste reactie: “Dat moet kunnen, in de klas.” Ik wilde best zelf het extra werk aanleveren. School gaf aan dit niet te kunnen. En als ik echt eerlijk was tegen mezelf wist ik dat ook wel.

Leerkrachten hebben met alleen al de ‘reguliere’ kinderen een range van zo’n 50 IQ-punten in hun klas te bedienen. Er zitten namelijk kinderen met een IQ van 80 in de klas die echt iets anders nodig hebben dan de kinderen met een IQ van 130. Daar hebben ze iets op verzonnen: differentiatie. Je deelt de klas grofweg op in zo’n 5 groepen (zie afbeelding). Deze groepen kunnen per vak verschillen dus overzicht houden is belangrijk. Dat zet je ergens in een plan. En ik weet uit eigen ervaring, dat is elk vak, elke dag weer, aanpoten. Aanpoten om alle kinderen voldoende uitdaging te geven en bij de lesstof te houden.

Hoogbegaafde kinderen hebben iets totaal anders nodig: onderwijs in gehelen, top-down. Maar wanneer een leerkracht dat nog zou moeten bieden?
En daarbij is het niet lucratief voor uitgevers om voor deze kinderen een methode te maken, dat betekent dus ook nog zelf lessen verzinnen. En de werkdruk is al zo hoog.

Nu zit mijn zoon op het hoogbegaafdenonderwijs. Wat daar geboden wordt, kan niet in een reguliere klas en niet in een reguliere school.  Werken met ontwikkelingsgelijken, een heel breed onderwijsaanbod, heel erg compacten van de lesstof, top-down onderwijs.
Is het ideaal? Nee, als je kind te ver van het gemiddelde afwijkt, verlies je altijd. In dit geval, zijn zelfstandigheid. Hij kan zijn hele schoolcarrière niet zelfstandig naar school of naar vriendjes. Simpelweg omdat iedereen te ver weg woont. Op de school waar hij nu zit wordt er ‘s middags gemengd les gegeven aan reguliere en hoogbegaafde kinderen. Hij maakt dus kennis met de maatschappij. Op veel scholen met voltijds hoogbegaafdenonderwijs is dat niet het geval.

Toch is dit de beste oplossing: domweg omdat dit in een reguliere school niet geboden kan worden.

Is dit nodig voor elk kind? Dat is een gewetensvraag die ik niet kan beantwoorden. Ik denk dat voor hoogbegaafde kinderen het hoogbegaafdenonderwijs vaak passender is. Een deel van de hoogbegaafden is echter prima in staat om zich te redden in het reguliere onderwijs. Daar krijgt het vriendjes in de buurt en een reële kennismaking met de echte maatschappij voor terug.

Het is dus belangrijk om samen met de ouders en de school te kijken wat de mogelijkheden zijn. Is er wel de keus voor hoogbegaafdenonderwijs in de buurt? Wat kan school aan extra middelen bieden? En hoe zit het kind in zijn vel?

Deze blogs automatisch in je mail ontvangen?