Artikelen over kinderen en school

Passend onderwijs verbeteren
Rijksoverheid

Minister Slob
november 2020

De Rijksoverheid neemt maatregelen om passend onderwijs te verbeteren. Zo mogen leerlingen die meer ondersteuning nodig hebben, meepraten over deze ondersteuning. En krijgen hun ouders meer informatie over de mogelijke ondersteuning.

Hieronder de 25 punten op een rij.

Meesterwerk Podcast
Hoogbegaafd

Jan Jaap Hubeen
november 2020

We hebben wisselende meningen over deze podcast serie en we zijn het zeker niet met alle experts eens. Wij werken alle 3 in het onderwijs en we merken dat experts daar vaak niet werken maar wel een mening hebben van wat er zou moeten gebeuren terwijl ze het niet hoeven uit te voeren. Dat is soms gemakkelijk advies geven. Toch willen we jullie de podcast serie niet onthouden. Vorm je eigen mening.

Hoogbegaafd horen we vaak in het onderwijs. Er zijn allemaal beelden over deze uitzonderlijke intelligentie. Maar wat betekent het nou eigenlijk? Ze zijn heel slim máár presteren vaak onder én hebben veelal andere uitdagingen nodig. Hoe is het als kind, ouder of school om om te gaan met een kind met hoogbegaafdheid? In deze serie gaat audiocollectief Meesterwerk op zoek naar de verhalen achter deze term. We willen de wereld van kansen, belemmeringen, ingewikkeldheden en mogelijkheden rondom hoogbegaafdheid ontdekken. Samen met Annet Stegeman spreek ik oa kinderen, ouders, onderzoekers en begeleiders.

(Potentiële) “drop-outs” & Begaafdheid
Van vastlopen naar perspectief op ontwikkeling

Desirée Houkema
september 2020

Gebundelde reeks artikelen over kinderen, jongeren en volwassenen met kenmerken van begaafdheid die (tijdelijk) vastlopen in een reguliere (onderwijs)setting en behoefte hebben aan meer ontwikkelruimte.

Ik durf het bijna niet te vragen
hoogbegaafden

televisieprogramma
18 augustus 2020

Zijn alle hoogbegaafden een Einstein? Kijk je neer op domme mensen? Ben je een nerd?
Jonge en volwassenen hoogbegaafden geven antwoord op vragen van kijkers over hoogbegaafdheid.

Identiteitsvorming bij Jongeren met Begaafdheidskenmerken

Esmée Corbeij
juli 2020?

“De begeleiding van hoogbegaafde jongeren vindt nog veelal plaats op basis van misvattingen of beperkte kennis van hoogbegaafdheid, waardoor zij niet weten dat zij hoogbegaafd zijn en kansen mislopen, zich niet (h)erkend voelen en hun identiteit niet goed vorm kunnen geven, of misdiagnoses krijgen en hierdoor geen passende begeleiding krijgen. Het risico op vastlopen of zelfs identiteitsverlies is groot. Theorieën over zelfactualisatie bieden een passend kader om de ontwikkeling van een hoogbegaafde adolescent in kaart te brengen en te begeleiden. Er is behoefte vanuit de praktijk aan inzicht in wat deze jongeren verder helpt een weg te vinden in hun identiteitsvorming en hun zoektocht naar zingeving, zodat zij zich minder alleen voelen in dit proces, en wat bijdraagt aan het op eigen kracht, zelfbewust kunnen voortzetten van hun ontwikkeling (Houkema, 2020). Aanbevelingen kunnen worden gedeeld met beleidsmakers in het onderwijs: zowel voor opleidingen voor leerkrachten in het PO en VO, als voor studiecoaches en opleidingen voor psychologen en psychiaters.”

Herkenning en erkenning van (hoog)begaafde leerlingen

Anouke Bakx & Lianne Hoogeveen
mei 2020

Bij passend onderwijs wordt gedacht aan leerlingen die andere onderwijsbehoeften hebben dan ‘gemiddeld’. Door bijvoorbeeld leer- of gedragsproblemen hebben zij extra of andere begeleiding nodig. We zijn in Nederland behoorlijk goed in het begeleiden van leerlingen die extra aandacht nodig hebben om goed mee te kunnen komen1. Waar we nog winst kunnen behalen, is het passend begeleiden van leerlingen met een ontwikkelingsvoorsprong, of
leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid.

Ben je soms zo lui omdat je te slim bent?

Universiteit van Vlaanderen
mei 2020

Over hoogbegaafde kinderen en opvoeding Slimme kinderen die toch falen,… het is een verhaal zo oud als het onderwijs zelf. Zijn deze kinderen gewoon lui? Absoluut niet, stelt experte hoogbegaafdheid Tessa Kieboom (UHasselt). Hoogbegaafde kinderen moeten niet enkel hun intelligentie verder ontwikkelen, maar ook de mentale weerbaarheid om daarmee om te gaan en hun potentieel te benutten. With great power comes great responsibility!

Prof. dr. Tessa Kieboom en prof. dr. Kathleen Venderickx hebben bijna 20 jaar ervaring met het begeleiden van hoogbegaafde kinderen en volwassenen. Samen runnen ze het expertisecentrum Exentra.

Ze schreven verschillende boeken over het topic, waaronder:

– Hoogbegaafd, als je kind (g)een Einstein is van prof. dr. Tessa Kieboom

– Meer dan Intelligent van prof. dr. Tessa Kieboom en prof. dr. Kathleen Venderickx

Te verkrijgen via www.exentra.be/meer-weten-meer-lezen/

Optimaliseringsslag voor het onderwijs

Het Nederlandse onderwijs verdient een optimaliseringsslag. Waarom? Bijvoorbeeld omdat de (driejaarlijkse) PISA-onderzoeksresultaten van eind 2019 niet vrolijk stemmen. Hieruit blijkt namelijk dat de schoolprestaties van leerlingen ten opzichte van de vorige PISA-onderzoeken een dalende lijn vertonen. Zo is de leesvaardigheid van middelbare scholieren enorm gedaald, zelfs tot onder het gemiddelde van de 37 rijkste landen. En wanneer naar de lange termijn wordt gekeken, scoren de Nederlandse leerlingen ook niet goed op wiskunde en wetenschap. De Algemene Onderwijsbond heeft hierover dan ook de noodklok geluid.

‘Ik stond een 9.5 voor Nederlands, maar moest alsnog naar de bijles komen’

Hoogbegaafd zijn, het kan voor- en nadelen hebben: je leert veel sneller, maar je kunt ook het buitenbeentje zijn op school. In Radio Focus vertellen Sima de Bruyn-Daoud, Anouar Yujil en Karim Amghar over hun ervaringen.

NieuwLicht Thuiszitters

Een groeiende groep kinderen heeft geen uitzicht op een bij hen passende school. Hans van der Steeg praat met deskundigen en betrokkenen.

Laat begaafde kinderen maar falen

Tijdschrift beroepsvereniging orthopedagogen en onderwijskundigen (NVO)
januari 2020

‘Weg met het label hoogbegaafdheid!’

Lianne Hoogeveen in Eos Wetenschap
december 2019

Ontwikkelingspsycholoog Lianne Hoogeveen onderzoekt hoogbegaafdheid, maar ziet die term het liefst verdwijnen. “Je moet vooral kijken naar de behoeften van leerlingen op school, of ze nu een hoog IQ hebben of niet. Ieder kind heeft het recht elke dag iets te leren.”

Onderwijsraad: Uitbesteding van onderwijs aan particuliere scholen niet toegestaan; inkoop en inhuur van hun kennis en expertise wel

Prof. dr. E.H. Hooge
november 2019

De sociale en emotionele effecten van versnellen

Lianne Hoogeveen
oktober 2017

Presentatie ‘De sociale en emotionele effecten van versnellen’ door Lianne Hoogeveen tijdens de conferentie ‘Bijzonder Begaafd’ op 12 oktober 2017 in Nieuwegein, georganiseerd door het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling (SLO).

Veel mensen zijn bezorgd als het gaat om versnellen in de schoolloopbaan. Ze vrezen dat dit problemen op zal leveren, met name op het sociaal emotionele vlak. Deze bezorgdheid is begrijpelijk, maar door deze bezorgdheid worden soms belangrijke zaken over het hoofd gezien. (Hoog)begaafde leerlingen hebben door hun cognitieve voorsprong vaak andere interesses en sociale verwachtingen en competenties dan leerlingen van hun eigen leeftijd. Daarom kan het zijn dat leerlingen geïsoleerd raken in hun groep. Dit kan tot gedrag leiden waardoor het lijkt dat leerlingen achterlopen in hun sociaal-emotionele ontwikkeling, terwijl in de praktijk vaak blijkt dat leerlingen na een versnelling in dit opzicht juist beter gaan functioneren, omdat zij in cognitief, maar ook in sociaal en emotioneel opzicht, makkelijker aansluiting vindt bij wat oudere leerlingen. Uit internationaal onderzoek bij (hoog)begaafde leerlingen die versneld waren naar een volgende groep blijkt dat dit in het algemeen een effectieve onderwijsaanpassing is.

Versnelde hoogintelligente leerlingen functioneren zeker niet minder en soms zelfs beter op sociaal emotioneel gebied dan niet versnelde hoogintelligente leerlingen. Er blijken nauwelijks verschillen in zelfconcept te bestaan en versnelde leerlingen functioneren beter op cognitief gebied. Ze hebben niet meer of minder contacten of andere activiteiten dan niet versnelde hoogintelligente leerlingen en worden door hun ouders en leerkrachten hetzelfde of positiever beoordeeld als niet versnelde hoogintelligente leerlingen wat betreft de meeste gedragskenmerken. Versnellen lijkt dus een effectieve onderwijsaanpassing te zijn, maar dat betekent niet dat versnellen voor iedere individuele (hoog)begaafde leerling een positief effect heeft. Iedereen kent wel een versnelde leerling waar het helemaal niet goed mee gaat. Ook deze leerling komt voorbij tijdens deze workshop, waarbij de deelnemers worden uitgenodigd casussen van leerlingen (versneld en (nog) niet versneld) mee te nemen. Dat kunnen leerlingen zijn waar het goed of juist minder goed mee gaat. Met de expliciete, maar ook impliciete doelen, van onderwijs in gedachte gaan we samen proberen tot een passend antwoord te komen op de vraag hoe we deze leerlingen het beste onderwijs kunnen bieden, en hoe een versnelling (of, wanneer en hoe) daar een rol in kan spelen.

Willen hoogbegaafde kinderen zelf presteren?

Tessa Kieboom
november 2017

Presentatie door Prof. Dr. Tessa Kieboom tijdens de conferentie ‘Bijzonder Begaafd’ op 12 oktober 2017 in Nieuwegein, georganiseerd door het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling (SLO): ‘Willen hoogbegaafde kinderen zélf presteren?

‘ Van (hoog)begaafde kinderen wordt verwacht dat ze door hun uitgesproken intelligentie sowieso ook hoge prestaties zullen neerzetten. Ondertussen is alom bekend dat dit echter niet voor alle (hoog)begaafde kinderen, jongeren en volwassenen het geval is. Velen presteren inderdaad, maar anderen net helemaal niet en behalen prestaties die ver beneden hun mogelijkheden liggen. De self determinatie theorie van Deci en Ryan geeft hierrond al enige duiding daar aanwezige motivatie ook van belang is. Vanuit praktijkervaring met duizenden (hoog)begaafde kinderen en jongeren hebben we kunnen vaststellen dat een verklaring voor het al dan niet presteren ook binnen de persoon zelf aanwezig is. (Hoog)begaafden verschillen in de manier waarop ze vanuit hun eigenheid zelf omgaan met prestaties. De ene wil zelf graag hoge prestaties, de ander wil enkel presteren als het nuttig en interessant is terwijl nog een ander net niet wil afgerekend worden op een volgende verwachting tot presteren. We bekijken deze verschillen in eigenheid en geven tips aangaande begeleiding ervan zowel thuis als op school. We houden hierbij ook rekening met de psychologische basisbehoeften competentie, relatie en autonomie.

De pampergeneratie: verwend, gekoesterd en daardoor dóódongelukkig

Renate van der Zee in HP de Tijd
maart 2016

De jongeren van nu zijn te beschermd opgevoed. Hun ouders namen alle mogelijke obstakels weg, waardoor ze niet weerbaar genoeg zijn geworden. Eén krijs en ze kregen ijs. Als ze eenmaal volwassen zijn, wreekt dit zich in de vorm van depressies, chronische vermoeidheid en ­burn-outs.

Social Emotional Consequences

Social Emotional Consequences of Accelerating Gifted Students

Prof. dr. E.H. Hooge
januari 2013

Artikelen over kinderen en school

Lees meer

Artikelen over volwassenen en werk

Lees meer